• https://www.facebook.com/hamitkaracom
    • https://www.twitter.com/hmtkr

    Hamit KARA        

    Türkiye ve İstanbul'un Nüfusu


    Dünya nüfusu her bir saniye içerisinde binlerce kişi artmaktadır. Bu duruma paralel ülkemizin nüfusu da artış göstermektedir. Her yıl Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) tarafından belirlenen veri takvimi kapsamında nüfus verileri açıklanmaktadır. Bu yıl da 4 Şubat 2020 tarihinde 2019 yılı nüfus verileri açıklandı.

    Ülkemiz geneli değerlendirmeye dair birçok başlık ve parametre var şüphesiz. Nüfus artış ya da azalışlarının ekonomik, sosyal, politik ve diğer birçok sebebi olabilmektedir. Bu çalışmada esasında TUİK raporlarından biraz analiz edilerek de ulaşılabilecek veriler ve değerlendirmelere yer verilecektir. Sebep ve sonuçlar ile ilgili değerlendirmelere kısmen yer verilmeye gayret edilecektir.


    TUİK tarafından açıklanan verilere göre Türkiye nüfusu 2019 yılında 83 milyon 154 bin 997 kişi oldu. Önceki yıla göre 1 milyon 151 bin 115 kişi artmıştır. Erkek nüfus 41 milyon 721 bin 136 iken; kadın nüfusu 41 milyon 433 bin 861 kişi olarak gerçekleşti.


    Türkiye son 5 yıllık Nüfus Verileri
    sıra noiller2015 Nüfusu2016 Nüfusu2016-2015 Değişim2017 Nüfusu2017-2016 Değişim2018 Nüfusu2018-2017 Değişim2019 Nüfusu2019-2018 Değişim
    1İstanbul14.657.43414.804.116146.68215.029.231225.11515.067.72438.49315.519.267451.543
    2Ankara5.270.5755.346.51875.9435.445.02698.5085.503.98558.9595.639.076135.091
    3Antalya2.288.4562.328.55540.0992.364.39635.8412.426.35661.9602.511.70085.344
    4Bursa2.842.5472.901.39658.8492.936.80335.4072.994.52157.7183.056.12061.599
    5İzmir4.168.4154.223.54555.1304.279.67756.1324.320.51940.8424.367.25146.732
    6Kocaeli1.780.0551.830.77250.7171.883.27052.4981.906.39123.1211.953.03546.644
    7Gaziantep1.931.8361.974.24442.4082.005.51531.2712.028.56323.0482.069.36440.801
    8Şanlıurfa1.892.3201.940.62748.3071.985.75345.1262.035.80950.0562.073.61437.805
    9Konya2.130.5442.161.30330.7592.180.14918.8462.205.60925.4602.232.37426.765
    10Mersin1.745.2211.773.85228.6311.793.93120.0791.814.46820.5371.840.42525.957
    11Tekirdağ937.910972.87534.9651.005.46332.5881.029.92724.4641.055.41225.485
    12Diyarbakır1.654.1961.673.11918.9231.699.90126.7821.732.39632.4951.756.35323.957
    13Hatay1.533.5071.555.16521.6581.575.22620.0611.609.85634.6301.628.89419.038
    14Sakarya953.181976.94823.767990.21413.2661.010.70020.4861.029.65018.950
    15Adana2.183.1672.201.67018.5032.216.47514.8052.220.1253.6502.237.94017.815
    16Kayseri1.341.0561.358.98017.9241.376.72217.7421.389.68012.9581.407.40917.729
    17Eskişehir826.716844.84218.126860.62015.778871.18710.567887.47516.288
    18Muğla908.877923.77314.896938.75114.978967.48728.736983.14215.655
    19Aydın1.053.5061.068.26014.7541.080.83912.5791.097.74616.9071.110.97213.226
    20Van1.096.3971.100.1903.7931.106.8916.7011.123.78416.8931.136.75712.973
    21Samsun1.279.8841.295.92716.0431.312.99017.0631.335.71622.7261.348.54212.826
    22Manisa1.380.3661.396.94516.5791.413.04116.0961.429.64316.6021.440.61110.968
    23Mardin796.591796.237-354809.71913.482829.19519.476838.7789.583
    24Batman566.633576.89910.266585.2528.353599.10313.851608.6599.556
    25Denizli993.4421.005.68712.2451.018.73513.0481.027.7829.0471.037.2089.426
    26Kahramanmaraş1.096.6101.112.63416.0241.127.62314.9891.144.85117.2281.154.1029.251
    27Yalova233.009241.6658.656251.2039.538262.23411.031270.9768.742
    28Şırnak490.184483.788-6.396503.23619.448524.19020.954529.6155.425
    29Nevşehir286.767290.8954.128292.3651.470298.3395.974303.0104.671
    30Osmaniye512.873522.1759.302527.7245.549534.4156.691538.7594.344
    31Düzce360.388370.3719.983377.6107.239387.84410.234392.1664.322
    32Bolu291.095299.8968.801303.1843.288311.8108.626316.1264.316
    33Aksaray386.514396.67310.159402.4045.731412.1729.768416.3674.195
    34Afyonkarahisar709.015714.5235.508715.6931.170725.5689.875729.4833.915
    35Isparta421.766427.3245.558433.8306.506441.4127.582444.9143.502
    36Malatya772.904781.3058.401786.6765.371797.03610.360800.1653.129
    37Uşak353.048358.7365.688364.9716.235367.5142.543370.5092.995
    38Bayburt78.55090.15411.60480.417-9.73782.2741.85784.8432.569
    39Edirne402.537401.701-836406.8555.154411.5284.673413.9032.375
    40Balıkesir1.186.6881.196.1769.4881.204.8248.6481.226.57521.7511.228.6202.045
    41Iğdır192.435192.785350194.7751.990197.4562.681199.4421.986
    42Adıyaman602.774610.4847.710615.0764.592624.5139.437626.4651.952
    43Gümüşhane151.449172.03420.585170.173-1.861162.748-7.425164.5211.773
    44Çanakkale513.341519.7936.452530.41710.624540.66210.245542.1571.495
    45Karaman242.196245.6103.414246.6721.062251.9135.241253.2791.366
    46Kütahya571.463573.6422.179572.256-1.386577.9415.685579.2571.316
    47Trabzon768.417779.37910.962786.3266.947807.90321.577808.9741.071
    48Kırşehir225.562229.9754.413234.5294.554241.8687.339242.9381.070
    49Kırklareli346.973351.6844.711356.0504.366360.8604.810361.836976
    50Burdur258.339261.4013.062264.7793.378269.9265.147270.796870
    51Muş408.728406.501-2.227404.544-1.957407.9923.448408.809817
    52Karabük236.978242.3475.369244.4532.106248.0143.561248.458444
    53Amasya322.167326.3514.184329.8883.537337.5087.620337.800292
    54Tokat593.990602.6628.672602.086-576612.64610.560612.747101
    55Kilis130.655130.825170136.3195.494142.5416.222142.490-51
    56Bartın190.708192.3891.681193.5771.188198.9995.422198.249-750
    57Bitlis340.449341.225776341.474249349.3967.922348.115-1.281
    58Erzincan222.918226.0323.114231.5115.479236.0344.523234.747-1.287
    59Siirt320.351322.6642.313324.3941.730331.6707.276330.280-1.390
    60Bingöl267.184269.5602.376273.3543.794281.2057.851279.812-1.393
    61Sinop204.133205.4781.345207.4271.949219.73312.306218.243-1.490
    62Ardahan99.26598.335-93097.096-1.23998.9071.81197.319-1.588
    63Niğde346.114351.4685.354352.7271.259364.70711.980362.861-1.846
    64Artvin168.370168.068-302166.143-1.925174.0107.867170.875-3.135
    65Ağrı547.210542.255-4.955536.285-5.970539.6573.372536.199-3.458
    66Kars292.660289.786-2.874287.654-2.132288.8781.224285.410-3.468
    67Tunceli86.07682.193-3.88382.49830588.1985.70084.660-3.538
    68Kırıkkale270.271277.9847.713278.749765286.6027.853283.017-3.585
    69Zonguldak595.907597.5241.617596.892-632599.6982.806596.053-3.645
    70Yozgat419.440421.0411.601418.650-2.391424.9816.331421.200-3.781
    71Kastamonu372.633376.9454.312372.373-4.572383.37311.000379.405-3.968
    72Bilecik212.361218.2975.936221.6933.396223.4481.755219.427-4.021
    73Elazığ574.304578.7894.485583.6714.882595.63811.967591.098-4.540
    74Rize328.979331.0482.069331.041-7348.60817.567343.212-5.396
    75Hakkari278.775267.813-10.962275.7617.948286.47010.709280.991-5.479
    76Giresun426.686444.46717.781437.393-7.074453.91216.519448.400-5.512
    77Çorum525.180527.8632.683528.422559536.4838.061530.864-5.619
    78Erzurum762.321762.021-300760.476-1.545767.8487.372762.062-5.786
    79Sivas618.617621.2242.607621.30177646.60825.307638.956-7.652
    80Ordu728.949750.58821.639742.341-8.247771.93229.591754.198-17.734
    81Çankırı180.945183.8802.935186.0742.194216.36230.288195.789-20.573
    Önceki yıla göre değişim/toplam/78.741.05379.814.8711.073.81880.810.525995.65482.003.8821.193.35783.154.9971.151.115


    2018 yılında binde 14,7 olan nüfus artış hızı oranı 2019 yılında binde 13,9 olarak gerçekleşti. Esasında nüfusumuz artış göstermekle beraber artış hızında düşüş yaşlanmıştır. Bu durum belki de gelecek için yapılan çeşitli nüfus projeksiyonları için anlamlı olacaktır.


    Türkiye’de nüfusun %92,8’i İl ve İlçe merkezlerinde yaşamaktadır. Bu oran 2018 yılında % 92,3 olarak gerçekleşmişti. Bu oranlar kırsaldan kentlere göçün hala yoğun şekilde olduğunu göstermektedir. Bu duruma önlem olarak kırsal kalkınma politikalarının gözden geçirilip bu gidişatı tersine çevirecek politikalar ile kentlerdeki ekonomik yükü de hafifletmeye yardımcı olacak önlemler alınmalıdır.


    Türkiye’nin en kalabalık 5 ili; İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya oldu. Nüfusu en çok artan iller, 2018 yılında Antalya, Ankara, İstanbul, Şanlıurfa ve İzmir iken; 2019 yılında bu sıralama İstanbul, Ankara, Antalya, Bursa ve İzmir şeklinde gerçekleşti.


    Türkiye’de 1.151.115 kişilik nüfus artışının 950.139’u 10 büyükşehirde gerçekleşmiştir. Buna karşın Büyükşehir olup nüfusu azalan büyükşehirler ise Erzurum ve Ordu illeri olarak gerçekleşti. 30 Büyükşehir içerisinde nüfusun yoğun olarak arttığı iller yine ilk 5’te yer alan kentlerdir (İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya)


    Nüfusu en az olan ilimiz ise Bayburt yerine Tunceli ili olmuştur. 27 ilde toplamda 121.966 kişilik azalma gerçekleşmiştir. Nüfusun azaldığı bölgeler Doğu ve Batı Karadeniz, Kuzeydoğu Anadolu Bölgeleri olmuştur.


    Nüfus artışının % 39,2’si (451.543 kişi) İstanbul ilinde gerçekleşmiştir. Türkiye’de nüfus artışı kırsaldan kentlere doğru olmuştur, kentlerde ise genellikle büyükşehir olan ve görece gelişmiş illere doğru gerçekleşmiştir.


    Ülke geneli hakkında bu kadar bilgi ile iktifa edip İstanbul özelinde 2019 yılı nüfus verileri üzerinde biraz değerlendirme yapmak faydalı olacaktır.


    İstanbul’un Türkiye’nin en kalabalık kenti unvanını uzun süre koruyacağı aşikârdır. Türkiye’de yaşayan her 100 bireyden 18’i İstanbul’da yaşamaktadır. Bununla birlikte Yabancı olup çeşitli statülerde ülkemizde kalan kişilerden 1 milyon 45 bin civarında kişi ve yine yabancı olup illegal yollardan İstanbul’da yaşayan binlerce kişiyi de dâhil etmeden toplamda 16,5 milyon kişi yaşamaktadır.


    İstanbul’da önceki yıla göre 451. 543 kişilik artış meydana gelmiştir. Son beş yıllık nüfus artış verileri değerlendirildiğinde İstanbul’da olabilecek artış ortalama 150-250 bandında iken 2018 (38.493 kişi) ve 2019 (451.543 kişi) yılı artış verileri de şaşırtıcıdır. Bu duruma dair çeşitli değerlendirmeler varsa da bilimsel bir gerçekliği tespit edilememiştir.


    Türkiye’nin en kalabalık ilçesi unvanı önceki yıllarda Çankaya ilçesinde iken bu dönem Esenyurt ilçesine geçti. İstanbul’un en büyük 5 ilçesinin (Esenyurt, Küçükçekmece, Bağcılar, Pendik ve Ümraniye) toplam nüfusu 3 milyon 914 bin olarak gerçekleşmiştir.


    İstanbul’un en büyük 5 ilçesi, Esenyurt (954.579), Küçükçekmece (792.821), Bağcılar (745.125), Pendik (711.894) ve Ümraniye (710.280) iken; en küçük 5 ilçesi ise, Adalar (15.238), Şile 837.692), Çatalca (73.718), Beşiktaş (182.649) ve Silivri (193.680) olmuştur.


    Türkiye’de nüfus yoğunluğu kilometrekare başına 108 iken; İstanbul’da bu rakam 2.987 olarak gerçekleşmiştir. İstanbul ilçelerinden nüfus yoğunluğu en yüksek olan 5 ilçe, Güngören (41.349), Gaziosmanpaşa (40.997), Bahçelievler (35.945), Bağcılar (32.397) ve Bayrampaşa (30.526) iken; nüfus yoğunluğu en düşük olan 5 ilçe ise, Şile (47), Çatalca (65), Silivri (226), Arnavutköy (624) ve Beykoz (801) şeklinde olmuştur. Böylelikle Nüfus yoğunluğu yönünden Türkiye ortalamasının altında sadece 2 ilçe (Şile ve Çatalca) bulunmaktadır.


    İstanbul ilçeleri içerisinde nüfus artışı en çok Esenyurt ilçesinde olup, 63.459 kişi olarak gerçekleşmiştir. En düşük nüfus artışı ise 110 kişi ile Güngören ilçesi olmuştur. Buna karşılık nüfusu azalan tek ilçe ise 881 kişi ile Adalar olmuştur.


    Türkiye genelinde nüfus hareketi kırsaldan kentlere ve kentler içerisinde ise gelişmiş büyükşehirlere doğru olurken; İstanbul’da ise bu durum tersine daha merkezi yerleşim yerlerinden görece yeni olan yerleşim bölgelerine ((en çok nüfus artışı gösteren 5 ilçe)Esenyurt, Başakşehir, Kadıköy, Sancaktepe, Küçükçekmece) doğru gerçekleşmiştir.


    Nüfus kent kavramının temel belirleyeni olmuş ve olmaktadır. Zira nüfus yoğunluğu beraberinde insan ilişkilerini yoğunlaştırarak sosyal, ekonomik ve diğer insani ihtiyaçları doğurur ve bu ihtiyaçların giderilmesini kolaylaştırır. Fakat ölçek kavramı kentlerin yönetilmelerinde önemli bir göstergedir. Belli büyüklüklerin üstündeki kent ya da yönetim birimlerinin çözümü daha zor olan sorunları ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda İstanbul’un hâlihazırda var olan sorunlarının büyük çoğunluğu var olan nüfus yoğunluğundan kaynaklanmaktadır.


    Bu tür sorunlar artık sadece İstanbul ile sınırlı değildir zira Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya gibi diğer kentlerde de bu sıkıntılar görülmektedir. Yaşanan bu nüfus hareketlerinin yerinde ve etkili politikalar ile kontrol edilip yerinde kalkınma ilkesi ile yönetilmesi gerekmektedir. Aksi durumda Türkiye ciddi ve büyük sorunları olan birkaç başat şehir dışında verimsiz ve atıl kentler ülkesi haline dönüşebilir.


    Kırsalda tarım ve hayvancılığın desteklenerek başta kentlere göçün önlenmesi ve akabinde tersine göçün teşvik edileceği programlar uygulanarak dengeli bir kalkınma modeli oluşturulabilir.



    Herhangi Bir Bey...
      
    252 kez okundu

    Yorumlar

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın